Duurzame Ontwikkeling Begint bij Jezelf

By Jurrien | Ervaringen

Jun 18

door Tim de Visser

Wat maakt ontwikkelingssamenwerking duurzaam? Dat is de vraag die Jurrien Mammen zich al stelt sinds hij in Guatemala in aanraking kwam met vrijwilligerswerk. Daar zag hij hoeveel verschil een goede voorbereiding maakt. Samen met Romy Schagen richtte hij Stichting Muses op om jongeren te helpen om hun duurzame impact te vergroten. Studentenorganisatie UCWorld vroeg Jurrien om daarover een presentatie te geven. De hoofdgedachte? ‘Maatschappelijke Ontwikkeling Begint bij Persoonlijke Ontwikkeling’.

Vrijwilligerswerk is ontzettend populair: duizenden mensen over de hele wereld betalen goud geld om af te reizen naar een ver land om vol goede wil voor wezen te zorgen, les te geven of huizen te bouwen. Ondanks al hun noeste inzet is het resultaat niet altijd blijvend, of zelfs positief. Het is belangrijk om de redenen daarvoor te achterhalen. Om duurzame ontwikkeling te ondersteunen, moeten we eerst weten wat we daarmee bedoelen en wat er fout gaat.

Het publiek bestaat uit kritische studenten Ontwikkelingsstudies, die zich soms afvragen of vrijwilligerswerk ├╝berhaupt nuttig is. Is het niet ‘voluntourism’? Zijn het niet vooral rijke meisjes die het doen voor hun eigen zelfvertrouwen, hun CV en de schattige selfies met Afrikaanse kinderen? Is het niet arrogant om ervan uit te gaan dat je als Nederlandse eerstejaars-student beter gekwalificeerd bent dan de lokale bevolking? Als je niet lesbevoegd bent in Nederland, waarom zou het dan lukken in een andere taal? Als je nooit eerder voor kinderen hebt gezorgd, waarom zou het dan goed gaan met getraumatiseerde wezen die je misschien een paar maanden ziet? Wordt de lokale bevolking niet te afhankelijk? Geen wonder dat ontwikkeling niet van de grond komt!

Ik overdrijf, maar deze vragen zijn niet uit de lucht gegrepen. Zelfs bij professionele ontwikkelings-samenwerking gaat het immers vaak mis, omdat het moeilijk is om de oorzaak van het probleem te vinden, en omdat die hoe dan ook te groot zijn om in een kleinschalig project op te lossen. Westerse oplossingen werken niet overal: soms kan je met de beste bedoelingen zelfs schade aanrichten.

Als je dit zo leest, is het niet vreemd dat het publiek zo sceptisch is. Je zou er zomaar wanhopig van worden. Jurrien ziet deze obstakels vooral als uitdagingen en vat de koe bij de hoorns: het heeft geen zin om te blijven hangen in de problemen. We kunnen de voorbereiding verbeteren en leren van elke fout. De visie van Muses is dat duurzame ontwikkeling begint bij jezelf. Door zowel voor als na het vrijwilligerswerk trainingen aan te bieden, zorgen we niet alleen voor meer impact, we voorkomen ook dat de meerwaarde verloren gaat.┬á Iedereen heeft talenten en valkuilen, en in onze trainingen wordt daar veel aandacht aan besteed. Door een open, eerlijke en nieuwsgierige houding aan te nemen kun je veel leren en je impact duurzaam vergroten. Weet wat je kan, en waar je het voor doet. Leer tijdens je vrijwilligerswerk, en deel je kennis met anderen. We hopen dat vrijwilligers zo’n fijne tijd hebben dat ze betrokken blijven bij onze community en zo doorgeven wat ze hebben geleerd.

Door een terugkomtraining te volgen leren ze hun ervaring in te zetten voor de toekomst, zowel in Nederland als mogelijk toekomstig vrijwilligerswerk. Zo kunnen we persoonlijke ontwikkeling behouden en omzetten in gezamenlijke ontwikkeling. Dat is ook hoe Muses zelf opereert: Romy heeft maandenlang project-eigenaren en locals geinterviewd om te onderzoeken wat ze van vrijwilligers zouden willen zien. Daarnaast vraagt Muses constant feedback van deelnemers. Zo verbetert Muses haar eigen trainingen, en daarmee de duurzaamheid van vrijwilligerswerk.

De lessen voor vrijwilligers zijn niet altijd vanzelfsprekend. Het is misschien minder leuk, maar soms is het bijvoorbeeld beter om de lokale professionals wat rotklusjes uit handen te nemen dan om een tijdelijke band op te bouwen met een weeskind met bindingsangst. Gaan jongeren vooral voor zichzelf vrijwilligerswerk doen in het buitenland, of willen ze vooral een duurzaam resultaat neerzetten voor de lokale bevolking? We hoeven niet te kiezen, als we maar samen werken aan onze sterke en zwakke punten.

Is het genoeg? Is het de moeite waard? Volgens Jurrien is er een tekort aan professionele ontwikkelingswerkers, en valt er veel te winnen in de kwaliteit van vrijwilligers. Volgens mij is het ook belangrijk om vrijwilligerswerk te zien als deel van een groter geheel: het zal individuele mensen tijdelijk helpen, maar er is ook behoefte aan een oplossing voor de structurele ongelijkheid in de wereld. Daarvoor kan vrijwilligerswerk in het beste geval een voorproefje zijn. Wat denk jij?

About the Author

Leave a Comment:

Leave a Comment:

Interesse om binnenkort mee te doen aan het Greater Good programma? Laat je email adres achter dan houden we je op de hoogte

x